COP31’de Gıda ve Su Güvenliği İçin Biyoalgılayıcılar Masaya Yatırıldı
TÜBA Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, COP31'de gıda ve su güvenliğinde biyoalgılayıcıların mikotoksin, patojen ve kirlilik tespitindeki rolünü anlattı.
MALATYA 2 dk

COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğini korumaya yönelik biyoalgılayıcı teknolojilerini anlattı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın organize ettiği oturumda Gürsan, “Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcılar” başlıklı sunumunda iklim değişikliğinin bu alanlar üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
İklim değişikliğinin riskleri
Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerinde görülen değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı tehlikelere maruz kalma düzeyini doğrudan etkilediğini belirtti. Sunumda, biyoalgılayıcıların bu tehlikelerin erken tespitinde oynayabileceği rol ele alındı.
Çalışma prensibi ve tespit edilen maddeler
Aptamer, antikor veya enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşimini ölçülebilir sinyallere dönüştüren bu sistemlerin mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının belirlenmesinde kullanılabildiği aktarıldı. Gıda güvenliği başlığında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinler ile pestisit ve antibiyotik kalıntılarına yönelik güncel uygulama örnekleri paylaşıldı. Su güvenliği kısmında ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik sensör yaklaşımları değerlendirildi.
Taşınabilir okuyucuların ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, gıda ve su kaynaklı tehlikelerin laboratuvar dışında da hızlı biçimde taranmasına olanak tanıyabileceği vurgulandı. Gürsan, sahada güvenilir sonuç alınması için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde test edilmesi gerektiğini ifade etti. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının da teknolojinin güvenilirliğini ortaya koymak açısından belirleyici olduğunu söyledi.
Programın diğer katkıları
Oturumda tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi. Programda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı.


