Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Ekseninde Masaya Yatırıldı

TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, İstanbul Venedik Sarayı’nda düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen konuştu. Açılışta İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmalarını yaptı.

Kapitülasyonlardan Günümüze Uzanan Ortak Bir Geçmiş

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca güncel diplomatik temaslarla sınırlı kalmadığını, Akdeniz merkezli ticaret ağları ve kültürel etkileşimlerle şekillenen çok katmanlı bir geçmişe dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve mali bağlantılarına, ardından 20. yüzyılın dönüşümlerinden bugünkü iş birliklerine uzanan süreç ele alındı. 1963’te imzalanan Ankara Anlaşması, ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak anıldı.

Bugün sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm ve bilimsel araştırma alanlarında yürütülen ortak çalışmalar dikkat çekiyor. TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eser, Venedik ve Vatikan arşivlerinden yararlanılarak hazırlanmış olup Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tutuyor.

Bilim Diplomasisi ve Yeni Proje Başvuruları

Koyuncu, Akdeniz’deki ortak çalışmalara değinerek Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesini anlattı. Projede atıksu geri kazanımı ve bunun uzun vadeli etkilerinin araştırılması hedefleniyor. Koyuncu, İtalyan ortaklarla yeni proje başvurularının yapıldığını da açıkladı.

TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan Mutabakat Zaptı da konuşmada yer aldı. Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını söyledi. Bu kapsamda 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da işaret etti.

Akademisyenlerin Sunumları

Programda Gaetano Sabatini, Osmanlı kapitülasyonlarını modern dönemde ticaret açısından ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri anlattı. ODTÜ’den Ebru Boyar, Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sundu. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli anlaşmayı değerlendirdi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında iki ülke arasındaki ticaretin güncel durumunu ve geleceğini tartıştı. Kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.